تهرانى صاحب الذّريعة ، بدايع‌نگار شوهر عمهء پدرش بوده وجدش با وى نسبتي داشته است « 1 » . آثار بدايع‌نگار جملگى با نثر فارسي فاخر به سبك نثر أدبا ومنشيان دورهء سلجوقيان واديبان بزرگى چون بيهقى وسعدى نوشته شده « 2 » كه در بخش بعدى ، دربارهء نثر وسبك نگارش وى بحث كرده‌ايم ، به طورى كه با آوردن نمونه‌هايى از برخى كتب وى ، اين مدعا بروشنى اثبات مىشود . أو در سرايش شعر نيز توانمند بود . صاحب المآثر والآثار مىگويد : « فنون شعريه ، جمله را پرداختن مىتوانست » « 3 » . ظاهرا دو ديوان شعر از أو ياد كرده‌اند . در هزار دستان ، اشعارى از خود آورده است . همچنين بدايع‌نگار را مىتوان از جملهء خطّاطان برجسته برشمرد . كتابت هزار دستان به قلم زيباى أو تحرير شده « 4 » . چنانكه گفتيم بدايع‌نگار شخصيتى سياسي وفرهنگى نيز هست كه ما در گزارشى از رساله‌هاى چهارگانه ، وى را بخوبى معرفى كرده‌ايم . شايد بتوان مؤلف را از پيشگامان امر تصحيح وتحقيق متون گرانقدر كهن دانست . وى بدون داشتن همكار ومنشى ، با سرمايهء شخصي خود اقدام به انتشار برخى كتب علمي كرد وبه طور رايگان در اختيار أهل علم وعلاقه‌مندان قرارداد وبسيارى را

--> ( 1 ) . طبقات اعلام الشيعة ج 1 / 23 - 24 . ( 2 ) . سبك‌شناسى ملك الشعراى بهار ج 3 / 365 ؛ لغت نامهء دهخدا ، بخش ب 960 / 730 ، دانشگاه تهران ، 1348 ه ش . ( 3 ) . المآثر والآثار ، ص 186 . ( 4 ) . أحوال وآثار خوشنويسان ، ج 3 / 628 - 629 ، علمي ، دوم ، 1363 ه ش . پدر وى نيز از خوشنويسان دربار فتحعلى شاه قاجار بود . در كتيبه‌نگارى دستى قوى داشت . ميرزا سنگلاخ گويد كه از فتحعلى شاه لقب « خوشنويس خاصه » داشته ونزد من تعليم خط گرفته است . از آثار وى مىتوان : كتيبهء تخت مرمر سليمانى در محوطهء كاخ گلستان به قلم يك دانگ وديوان فتحعلى شاه به قلم دو دانگ ، كتيبهء گنبد آستانهء حضرت معصومهء قم به تاريخ 1218 وكتيبهء در طلاى آستانه به تاريخ 1232 كه اكنون در موزهء حرم نگهدارى مىشود . ر . ك : أحوال وآثار خوشنويسان ج 3 / 848 - 849 .